Category: Kategoriarik gabe (2 garren horria 22 -etik)

Kafe bat?

Azken asteotan konturatu naiz kafea gauza preziatua dela gehienontzat. Izan esnatzeko, espabilatzeko edo ohitura hutsagatik hartzeko. Kafe makinaren falta eta horren beharra agerian gelditu dira biziberritutako gaztelu zaharrean. Izan ere, zenbaitentzat ez da atsegina udazken goizetan kafe berorik gabe esnatzea. Eta ez da gauza goxoa larunbat goizez hala moduz  (esaterako, filtroa lapiko batean jarrita) egindako kafea edatea. Hori nabaritu nion Kalekatu bati lehengoan. Azkenean, kaleko kafea hartu behar.

Kaleak egiten gaitu, eta kalean egiten gara. Kaleko jardunak eragiten digu, baina guk ere jarduten dugu eta eragiten dugu. Bi modutara eragin daiteke: zikin edo zintzo jokatuta. Baina ezinbestekoa da jokatzea. Kalean egotea ezinbestekoa da. Jendearekin hitz egitea eta bizipenak lehen pertsonan kontatzea. Garrantzitsua da jendea hausnarketara gonbidatzea. Eta gogoetari ondo ematen dio kafeak.

Kafe grinez egonagatik, azken asteotan ohartu naiz kafe asko utzi ditugula hartu gabe. Eta kafeak izan dezake politikotik. Babes soziala egituratzeko zimentua izan daiteke kafea. Eta da. Betiere asmoa hori bada. Horregatik, datozen egunetan har itzazue kafeak harekin eta bestearekin. Lagunekin nahiz lagunen lagunekin. Nahi duzuenarekin. Baina hitz egin. Batzuen ezintasuna arma politikoa den gisa, eragiteko tresna izan dadila krisiaren seme-alabon hitza.

Itzuleran kafe mordo bat egingo ditugu gure sukaldean, eta nahi bezalako geroa prestatuko dugu. Bor-borka. Eta denok egosiko dugu zerbait gutxi batzuk dena egos ez dezaten. Iraultza gure etxeko sukaldean hasiko da. Eta ordurako, ez da kafe beharrik izango, deskafeinatu gabe jarraitzen badugu, behintzat.

Ostiral arratsaldez-gauez (ere) kafe bat hartzeko eta testu sakonagoa idazteko denborarik ez duen Orrazirik gabeko lamia.

Gerra gugandik oso gertu

“Jaurlaritzak bere lehiakortasuna bermatzeko ez dizkio armagintza sektoreari diru laguntzak ukatuko. Gerraren industriak onurak ekartzen ditu Euskadiko familia askorentzat.” Karmelo Sainz de la Maza (Jose Antonio Ardanza lehendakariaren bozeramaile izandakoa)

Gaurkoan gerraren inguruan arituko naiz labur bada ere. Izan ere, ugari dira errefuxiatuen aldeko kanpainak gure inguruan, eta denoi astintzen digu kontzientzia telebistan gerrako irudi gordinenak ikusteak. Baina gerra gu uste baino gertuago daukagu, eta errefuxiatuen aldeko hitzak hipokresi huts bilakatzen dira errefuxiatuak zerk eragiten dituen eta guk horretan zenbaterainoko ardura daukagun ohartzen ez bagara.

Liburu batean oinarrituta hainbat datu aipatzea da nire asmoa, horrek nire ustez nahiko oker bideratutako kanpainak (“Ongi etorri errefuxiatuak” etab.) birpentsatzen lagunduko duelakoan. Argi dago errefuxiatuak gure herrialdeetan hartzea ezinbestekoa dela etika kontu hutsagatik bada ere, eta horretan ardura handiago eskatu behar diegula gure agintariei. Alabaina, ezin da ahaztu zerk eragiten dituen errefuxiatu horiek.

Armagintza: gerra ona da negozioentzat. Gure negozioa gerra da izeneko liburua irakurri berri dut eta hortik jasotako informazioa eta hausnarketak helarazi nahi dizkizuet. Izan ere, liburuan arma enpresei buruzko informazioa datorkigu, 100 enpresa dira gaur egun Euskal Herrian nolabait armagintzarekin zerikusia dutenak (bakarren bat ez zaigu oso urrunekoa egingo agian…). Gehienak diru publikoz lagundutako enpresak dira, hau da, gure zergetatik jasotako dirua armak egiteko erabiltzen da, gero jendea hiltzeko. Enpresa hauek Espainiako ejertzitoari armak saltzeaz gain nazioartera esportatzen dute, eta batez ere krisiaz geroztik, gure ekonomiaren sostengu nagusietako bat bilakatu dira.

Enpresez gain, unibertsitateek ere industria militarra elikatzen dihardute. Euskal Herriko Unibertsitate publikoa nahiz Mondragon unibertsitateak dira horren adibide; biek hala biek arma enpresei zuzendutako ikerketak burutzen dituzte. Enpresa horiek unibertsitateen ikerketarako gaitasunaz baliatzen dira, horretarako dirua jartzen dute eta ordainetan beren ekoizpena hobetzeko ikerketak egiten dituzten unibertsitateek. Bai; gure EHU publiko maiteak eta Mondragon unibertsitateak arma hobeak fabrikatzeko lan egiten dute, jendea errazago eta azkarrago hiltzea lortzeko.

Pentsatzekoa den moduan bankuak eta aseguru-etxeak ere ez daude saltsa honetatik salbu. 2008ko krisiaz geroztik arnasbide handia izan da horientzat ere armagintza. Gaur egun, Espainiako arma enpresen zorraren ratioa %73koa da bataz beste; hau da, lau armetatik hiru ez ziren existituko mundu osoko arma industriak bankaren eta aseguru-etxeen babesik ez balu. Ez dut uste esan beharrik dagoenik baina dudarik bazen ere gutako gehienon Kutxabank ere tartean dago, eta ez da rankingean azkenetarikoa…

Datu askoz gehiago eta zehatzago azaldutakoak ageri dira liburuan, 40 orri inguru ditu eta erraz irakurtzeko modukoa da (interneten ere eskuragarri dago: bagaudia.noblogs.org).Irakurri beharrekoa beraz, instituzio eta agintariei errefuxiatuen inguruko ardurak eskatu aurretik badugu zerren ardurak eskatua. Gerra munduko negozio nagusienetakoa da, eta gu horren onuradun eta konplize.

 

Inguratzen gaituenaz

 

Considerad lo oscuro y el gran frío

de este valle que resuena de lamentos.

Bretch

Inguratzen gaituena ikusten dugu eta ikusten dugunak inguratzen gaitu, honez gain, badira ikusten ez ditugun elementuak ere, sentimendu eta sentsazioen esferan kokatzen ditugunak. Etengabe esperientzia estetikoak bizitzen dihardugu, etengabe irudiak sortzen eta jasotzen. Eta hauek guztiek osatzen dute gure mundu-ikuskera, bizi dugun gizartea antzemateko eta bizitzeko dugun modua. Beraz, harreman honetan ez dago elementu neutrorik, ez dago ausazko erabakirik, ez dago subjektibotasunik. Historiak erakutsi digu mundu sentsoriala ez dela subjektiboa, honen gaineko kontrola izateko arrazoiaren esferan kokatu behar dugula eta arrazoia objektiboa dela. Honek zer esan nahi du, arrazoiketa objektibo hauek marko burgesean sortu diren heinean ez dutela neutraltasunik.

Segi letzen!

Azpeitian ere… Fracking-a!!

Bada denbora pixka bat hitz hau gure herrian entzun ere ez dugula egin, Fracking. Baina ez gure herrian soilik, E.A.E osoan ere nahikoa isilik ibili da, gasteiz inguruan zeresana eman duen harren…  Baina kantu batek zioen moduan, barearen ostean dator ekaitza. Eusko jaurlaritzan boterean dagoen PNV-ek ohiko duen moduan SHESA (Sociedad de Hidrocarburos de Euskadi) enpresa publikoaren bitartez, eta enpresa handiei men eginez berauen eskuetan jarri nahi du gipuzkoako lur zoruaren %40, bertan ezarri dituen bi fracking proiektu berrirekin. Landarre eta Sustrai dira bi baimen hauen izenak. Hauekin batera Lore deituriko baimena esleitu du Bizkaiako bihotzean. Beheko mapan ikusi ahal dugun moduan Arabako lurraldearen %80a, Bizkaiako %60a eta Gipuzkoako %40a gas ez konbentzionalak ustiatzeko arriskupean ditugu, fracking-a egiteko arriskupean ditugu. Nafarroan ere ez dira libratu ereasotik eta baimen 1 dute indarrean bertan, beste 2 eskatuta baina oraindik esleitu gabe dituzte.

 

Segi letzen!

Kontu Lepo irratiaren hirugarren saioa, entzungai!

Atera dugu labetik Kontu Lepo irratiaren hirugarren saioa, eta entzungai dago jada. Azken atalean irrati libreak izan dira protagonistak, eta horren harira, Azkoitiko Kontrako Eztarrixe irrati libreko Miel Rodriguezekin aritu gara solasean. Besteak beste, Kontrako Eztarrixeren ibilbidea, irrati libreen izaera eta Arrosa Sarea izan dira hizpide elkarrizketaren atalean.

Ikasturtea aldaketekin hasi dugu Kontu Lepo irratiko kideok, eta atal berri bat estreinatu dugu: Ba hoixe, gai librien. Atal horretan, bertsolaritza eta prosa nahastu dituzte Jon Gurrutxak eta Iñaki Segurolak. Kantu Lepo atalak ez du hutsik egin, ezta herriko berri emateko Alpiste emankizunak ere. Webguneak utzi dituenak ere errepasatu ditugu. Hemen duzue entzungai Kontu Lepo irratiaren hirugarren atala. On egin!

Parlamentarismoaren auziaz – György Lukács

Gaurkuen ezin izan det denboraik hartu artikulue idazteko ta György Lukácsen idatzi labur bat gomendakoizuet: “Sobre la cuestión del parlamentarismo”. Nahiz ta oindela iye 100 urte idatzi, oindik parlamentarismuez pentsatzeko baliyo digu idatzi honek, ta dakizuen bezela, bizitzen ai gean koiuntura politikuek auzi hortaz e hausnartzie  exigitzeigu. Gazteleraz badao liburu bat Lukácsek 1919 ta 1929 bitartien idatzi zitun artikulu politikuek biltzeituna ta ahalbaezue irakurri, etzeate damutuko: Táctica y ética. Escritos tempranos (1919-1929), Herramientak argitarautakue. Bide batez, esan testue agintea hausten webgunetik hartu detela ta ez baldin bazue ezautzen sartu saitezte berta: https://aginteahausten.wordpress.com  Segi letzen!

Hitza eta ekintza, azaroko jardunaldiak Azpeiti eta Zestuko gaztetxeetan

 

Irakurketa honen bitartez azaroan zehar Azpeiti eta Zestuko gaztetxeetan burutuko ditugun jardunaldien berri ematera gatoz, izan ere datozen asteetan zehar duela mende erditik gaur egunera arte bizirik dirauten hainbat esperientzia partekatzeko aukera izango dugu.

Langile klasea, bere antolakuntza esperientziak Euskal Herrian, nazio auzia… izango ditugu eztabaida gai hiru hitzaldi/eztabaida ezberdinetan. Horretarako, denbora historiko eta esperientzia ezberdinen partaide zein ikerlariak diren norbanakoak izango ditugu gurekin azaroko hiru larunbatetan, hilaren 3an, 10ean eta 24an burutuko diren hitzaldietan. Datu biltze eta esperientzia kontaketa hutsetik haratago kokatzea gustatuko litzaiguke ere, Euskal Herriko esperientziak iparrorratz hartu eta egungo militantzia eremuetan jaso ditzakegun ikasketak gaurkotuz.

Izan ere, 50. urtemuga dugu ETA erakundeak V. biltzarra burutu eta antolakunde bereko Txabi Etxebarrieta militante sozialista iraultzailea akabatu zutenetik, eta 40. urteurrena Argala, Pertur eta Naparraren hilketetatik. Uste dugu 70. eta 80. hamarkadetan badela esperientziarik jasotzeko, teorian zein praxian, mugimendu politiko ezberdinetan, langileen ezagutzaren ikuspegitik eta askatasunez ekiteari dagokionean.

Azaroaren 3an Emilio López Adan, Beltza, idazle eta garaiko ETAko militantearekin burutuko dugu solasaldia, 11:00 tatik hasita Azpeitiko Gaztetxean.

1966-70 Etxebarrietan anaien garaia izenburua du mintzaldiak, V. biltzarreko ebazpen teoriko zein auzi praktikoen gainean arituko zaigularik Beltza.

Azaroaren 10ean Juantxo Estebaranz idazlea, Likiniano elkarteko kidea eta doktorea izango dugu gurekin, 80. hamarkadako mugimendu autonomoen hainbat esperientzien berri emango diguna. Ibilbide militante luzea du Juantxok, baita editore lanetan aritua ere. Hitzaldia 11:00tan hasiko da, Zestuko Gaztetxean.

Azkenik, azaroaren 24an nazio auzia eta langileriaren antolaketa politikoaren gaineko mintzaldia izango dugu, herri mugimenduko militante baten eskutik iritsiko zaiguna. Egungo testuinguru politikoaz solastearekin batera hausnarketa teorikorako beta ere izango dugu bertan, klase borrokaz, Euskal Herriaz, nazio kontzeptuaren esanahi historikoaz etb. 11:00tan, Azpeitiko gaztetxean.

Gonbita luzatzen dizuegu beraz hitzaldi ziklo honetan parte hartzera, historiaren ikasketaren bitartez soilik izango baitugu aukera egungo errealitate gordinari aurre egin diotenak daudela ikasteko, eta esperientzietatik oraina xehetasunez borrokatzeko.

 

Gaurkoan rapa, plaka plaka

“leno mundue aldau nahi giñian,
ta oain gaztiek aldau nahi dixkiau”

Azpeitiko ez hain gazte bat

Gaur errimatzeko gogoz nator,
azken aldian raperoak bait datoz gogor,
odola bor-bor, mezu antzuei entzun-gor,
Nirea jakin nahi badezu gelditu zaitez hor, jator.

Ulertezin zaizkidan kontuak ulertu nahi,
loa kentzen didaten mila kontu ta gai,
ingurua normalizazioz blai,
lan edo jai, sareetan “alai”.
Izango ote zerbait aldatzeko gai?
Ze ostiye, bai bai….

Amorrua ta maitasuna elkarlotuta,
fuxionatuta, fundituta, bat bihurtuta,
desesperazioan itotzeaz nekatuta, nazkatuta,
ilusioari agurtzen diot eskuak zabalduta,
krisiaren seme alabei besotatik helduta.

Mundu berri bat eraikitzera kondenatuak,
auzo ta herrietako ardi galduak, kontzientzatuak,
ongi antolatuak.
Ikusi baitugu instituzioak daudela limitatuak,
burgesiaren interesei egokituak, burokratizatuak,
kapitalaren logikak bahituak.

Askok mundu berri horretan sinetsi zenuten,
ikasi amorruz eta maitasunez defenditzen,
erretzen, apurtzen,
honen alde bizia ematen….
Oihukatzen edota negoziatzen.
Kontraesanik ez zen.

Eta lagun, gauzak ez dira gehiegi aldatu.
Krisiak jan gaitu, etorkizuna gehiago digute mugatu,
kapitalan hedapenak gainditu gaitu.
Demokratizatu eta asimilatu,
errepresioa dute normalizatu,
txio puta bategatik gaituzte kartzelan sartu,
obedientziak gure kontzientziak bahitu ditu.

Lobotomizazioaren gainetik entzun gazte ameslarien ahotsak,
hauen kolpeen hotsak,
askorentzat mingotsak.
Erritmoak ta epeak ez dira motzak,
zaindu zaintzak ta estutu hortzak,
Mantenduz bero iraultzaile berrien bihotzak,
neguan, beti, etortzen bait dira hotzak.

Barkatu atrebentzia,
kultura ez da zientzia,
eskertzen dut zuen pazientzia,
Artista on baten perka jasotzen badut, ongi merezia.

Argi Beltza

Autogestioa hedatu, gaztetxeak defendatu: U27 Errotxapeara

Oztopoz oztopo, zailtasunez dihardute lanean Lizarrako Sugarra gaztetxeak, Iruñeko Maravillas gaztetxeak eta Errotxapeako gaztetxeak. Bereziki hiru gaztetxe horien egoera azpimarratu nahi dugu gaur. Izan ere, azken urteetan jasandako errepresio bortitzari desajolo arriskua gehitu zaio azken hilabeteotan. Egoera hau ez da kasualitate hutsa; gaztetxeek bestelako bizi eredu bat jomuga izanik, proiektu eta espazio hauek kolokan jartzen dituzte gizarte kapitalistaren oinarri sendoenak, eta horrek eremu arriskutsu bihurtzen ditu zenbaitentzat. Hori horrela, bihar Errotxapeako gaztetxetik egingo den manifestazioaren berri ematera gatoz.

Jabetza pribatua ez da gizarte kapitalistaren egituraren zati soil bat, jabetza pribatua gizarte kapitalistaren oinarri sendoena da, bertatik eraikitzen direlako harreman sozial guztiak, eta bertatik baldintzatzen direlako gure harremanak. Beraz, argi izan behar dugu –jabetza pribatua aberastasunaren oinarri gisa ulertuta– bere biziraupena bermatu ahal izateko, bere aurkako forma sortzera behartuta aurkituko dela. Eta forma hori desjabetuotan gorpuztuko da. Modu horretan, dominazio egoera kapitalista batetik harago, egoera honen kontzientzia hartzen duten subjektuak sortzen dira. Kontzientzia horretatik abiatzen da gaztetxeak bezalako espazioen zilegitasuna; espazio horietaz jabetzeko zilegitasuna. Azken instantzian, gure izatearen kontzientziak baikaramatza bide hau aldarrikatzera.

Segi letzen!

Zaborra gara

 

 

“La sepultura de su padre y los derechos de sus hijos son olvidados. Trata a su madre, a la tierra, a su hermano y al cielo como cosas que puedan ser compradas, saqueadas, vendidas como carneros o adornos coloridos. Su apetito devorará la tierra, dejando atrás solamente un desierto.”

Seattle, indiar buruzagia. 1855

 

 

 

Duela egun batzuk Zumaia eta Deba arteko Flysch inguruko bideo bat biral bilakatu zen. Bertan, surflari batek flyscharen egoera salatzen zuen, dena plastikoz eta hondakinez beteta zegoelako. Zer esanik ez dago lotsagarria eta kezkagarria izateaz gain, suposatzen dela ingurune hau ondare natural babestua dela, Geoparkea delakoa, Lapatxen antz gehiago badu ere.

Sarrera honen helburua ez da ordea gure kostaldearen egoera negargarria salatzea ( birala bilakatu den bideoak funtzio hori ondo asko betetzen baitu), baizik eta begi bistakoa dugun horretatik pixka bat ararago joatea. Edo asko akaso, erdi bideko irtenbide errazik ez baitago ematen duenez. Hau ez da konpontzen garbiketa taldeak antolatuz, etxean gehiago birziklatuz edo atez-ateakoa ezarriz herri guztietan. Arazoa askoz sakonago eta larriagoa baita.

Motzean esanda, arazoa ez da nola kudeatzen dugun kontsumitzen duguna. Arazoa kontsumismo itsua eta ekoizpen eredua bera da (bai, beti oinarri berdinera bueltatzen gara). Arazoa ekoizpen eredu kapitalista da. Hemen, erdigune inperialistan (mendebaldean, nahi badugu), kontsumoaren gizarteak ezarri dira, irrazionalak, egoistak. Ez direnak gai errealitatea gordina ikusteko merkantziaren fetitxismoan murgilduak baikaude. Adibide bat jarriko dut ikus errazagoa izateko.

Gainean daramagun mugikor, tableta edo etxeko ordenagailuak mineral preziatu bati ezker ekoizten dira: Coltan-a.  Mineral hau ateratzen den herrialde nagusia Kongo da, bertan aurkitzen baitira material preziatu honen erreserba nagusiak.  Meatzaritza hauetan ematen diren esplotazio maila bortitzak zein haurren esku lana albo batetara utzita, gailu elektroniko hauen ekoizpen, kontsumo eta deuseztatzearen ibilbidea marraztu nahi dut modu xumean bada ere.

Afrikan kokaturiko meatzaritzetatik ateratzen da minerala, ondoren “garapen bidean” dauden herrialdeetan ekoizten direlarik gailu elektronikoak (Asian batik bat eta Indian zehazki). Denak noski, mendebaldeko korporazio erraldoientzat lanean (Apple, Sony, Samsung…) modu zuzenean edo beste enpresa batzuen bitartez dela. Behin merkantzia ekoiztuta (mugikorra, ordenagailua,…), hemen, erdigune inperialistan edo mendebaldean saldu eta kontsumitzen ditugularik gehien bat, eta beste maila batean “garapen bidean”dauden herrialdeetan. Behin merkantzia kontsumituta, hau da, duen balio erabilgarria xahutu diogunean (ez gara sartuko obsolezentzia programatua eta modak bezalako aldagaietan) hirugarren mundura eta batik bat Afrikara bidaltzen direlarik bueltan zabor gisa. Afrika da egun munduko zabortegia, edo erdigune inperialistaren zabortegia hobe esanda.

Uste dut eredu honek irudikatzen duen ibilbideak eman diezagukeela kapitalismoaren egungo logika ankerra. Mundu mailako ekonomia merkatua eta erdigune/periferia arteko zirkulazio eta hartu emana nolakoa den. Errekurtsoak hona, zaborra hara. Gainbalioa hona, miseria hara. “Aurrerapena” hona, gerra hara…

Afrika eta hirugarren mundua orokorrean zabortegi bilakatu dugula mendebaldeko aurrerapenaren izenean eta kapitalismoaren eskutik denok dakigu. Denok dakigun bezala ozeano pazifikoan zabor hutsez osaturiko irla erraldoiak daudela. Baina orain arazoa hemen dugu, batzuek gotorlekutzat zuten erdigune inperialistan. Hortxe dugu zaborra goraino, gure muturren parean, zein sintoma esanguratsuago ondare natural babestu bat zabortegi bilakatuta ikustea baino?

Oinarrian kokatzen den ekoizpen eredu kapitalista irauli eta honen gainean eraikiriko ordenamendu burgesa goitik behera birrindu ezean ez dago zer eginik. Alferrik egingo dituzte erraustegiak, alferrik jarraituko dute Lapatx handitzen edo bizkaitarrei ordaintzen gure zaborra beraiek jan dezaten.

Eta bestela zaborrak jan gaitzala. Agian ez dugu besterik merezi, agian su eta odoloz ezarritako mendebaldeko zibilizazioak eta bere aurrerapenak ez du ekoizten duen zabor mordo artean itotzea besterik merezi.

 

 

 

Harrika

 

Sarrera zaharrak Sarrera berriak

© 2018 Kontu Lepo