Category: Kategoriarik gabe (1 garren horria 22 -etik)

AXUN

Danok ezautze deu Axun, naiz itxuraz eztun destakatzen. Axunek presentzi haundiye dake, bai gaztaruen ta baita zahartzaruene bere presentziyek pixu haundiye eukitzen segitzeu. Axunek eztiyo iñoi eze txarrik ingo, kontrakue bere oinarriyek aberastukoitu, bere oinarriyek konpartitzie nahi debenak ze jana eukitzeko. Baino ojo! Batemat beakin sartzeba, zast!! Axunek eztu barkatzen, lenengo kontakturako garbi lagatzeu noaño allatzeko gai dan bere ahala. Hori izen laike arrazoi inportatetako bat jendie ez fiyatzeko beakin…

Baino naiz ta gaurko protagonistie Axun dan, ezin deu aipau gabe utzi bere lagun Mentxu. Biyek geyentan, oso antzeko lekutan ibiltzeie, oso anbiente antzekuek gustatze zaixkobe ta elkar babestebe gerta laiken eozerren aurrien. Mentxu ezta Axun bezelako gogorra ekintza zuzenien, honek bere lurriñekin hurrun mantentzeitu etorri laiken eozein arazo. Kapazidade berezi bat dakela ezango deu arazuek ekiditeko. Sinbiosi hortan bizi diela esango deu Axun ta Mentxu. Dauden lekuen daudela elkarrekin daudenien eroso daude, nahi eran, seguru.

Daonekoz garbi utzi deu erasuen aurrien babesteko dakeben kapazidadie gure gaurko bi protagonistak, baino kapazidade maila iguala dakebe errespetuz eta konfiantzan beayena gerturatzeanai laguntzie eskeintzeko orduene, hortane eztie txikikeitan ibiltzen.

Eske Axun eta Mentxu, Axun eta Mentxu die… baino… zein die Axun eta Mentxu? Danok ezautze homen diteu Axun eta Mentxu, baino ondik eztakigu zein dien Asune eta Menta.

Hemendik aurrea landare hauena errespetuz gerturatzeanai ze eskeintzeko gai dan azaltzen sayako naiz. Gaur gaurkoz Axuni buruz kontakoizuet dakitena, irakurri detena, probau detena. Mentxu hurrengo bateako utziko deu.

Asune (Urtica dioica)

Landare hau helburu desberdiñekin analizau leikeu, baino gaur bi funtziyo emangoixkou.

  1. Elikagai modura nola erabili eta ze aportakoigun.
  2. Medikamentu modura nola erabili eta ze helburukin.

Oharrak:

  • Hosto zaharrak edo landarie lorau ondoren ondar partikula sortzeitu ta txixe bidiek irritau laike. Kasu hauetan denbora asko euki egosten.
  • Danok dakigun bezela asunek azala irrita leike. Gordinik jatie nahi bada beste landare dexentekin nahastu. Bestela egosi eta derrepente jungo zako azala irritatzeko daken gaitasune.
  • Diabetes eta hipertentsiyuen kontrako medikamentuek hartzen ai dien pertsonak landare hau gutxi erabiltzen saya berkobe.
  • Eztebe erabiliber haurdun dauden emankumiek eta ezta titiye emante ai dienake. 12 urtetik beherako umieke eztebe erabiliber.
  • Bihotzeko arazuek dauzkebenak(kardiopatia) eta giltzurrunek ez baebe lanik iten(insuficiencia renal) ez ibili landare hau medikamentu bezela. Elikatzie nahi izen eskeo neurriz jan.

1.Elikagai modura.

Sustarrak jatie nahi bada udaberriyen bildutakuek eta sukaldauta.

Hostuek jatie nahi ba, gordiñink, entsaladan beste landare batzukin nahasiyen eta saltsa batekin lagunduta hobeto. Ondo txikiuta mantekilla naiz oliyuekin tostada gaiñien lagungarri bezela erabili laike. Sukaldauta jatie nahi ba, beste eozein landare bezela erabiliko deu. Sopa, menestra, salteauta, tortillan… okurritze zatzuen dana. Zaporie espinakan oso antzekue da, t adibidez pesto bezela oso goxue geatzea.

Propiedade aldetik ze aportatzeigu landare honek. Landare hau nutriente aldetik oso aberatsa da. Mineralai dagokiyonez esnie baino 4 aldiz kaltziyo geyo dake, burniye berriz rekesoie baino 10 aldiz geyo ta haragi gorriyen doblie ta magansiyue berriz esnie baino 5 aldiz geyo. Mineral kantidade haundiye ta bariaue eukitziez gain hauek xurgatzeko disponibilidade haundiye dake landare honek. Bitamina C berriz, brokoliye baino 3 aldiz geyo dake eta naranjie baino 4 aldiz geyo. Loraldi aurretik bere pisuen(lehorrien) %25-40 proteina artien euki laike. Soja baino geyo.

Landau berrik eztao, zaitu berrik eztao ta lepo ertetzeu!! Goxue da ta osasunentzat daonik onena!! Zeba ezteu jaten?? Ba bai histori luzie da…

2.Medikamentu modura.

Landare honek daken gauzaik interesantienak hauek die.

  • Odola garbitzeko eta odola birsortzie aktibatzeko daon landaraik interesantiena da.
  • Kaka itie estimulaukou, beraz gorputze garbitzen laguntzeu.
  • Mineral eta bitamina aportaziyo handiye. Burniye, Bitamina C eta Maganesiyue inportantienak.

Aipautako 3 puntu hauek oinarri hartuta landare hau arazo hauen aurrien erabili daiteke.

Gorputz barruko tratamentuek:

  • 1go tratamentu posiblie infusiyue da. 1kutxarilla bete 1/4litro ureko. Ez irakin asune. Gaixotasun larriyenta egunien 2litro eran.
  • 2. Tratamentue posiblie tinturie da. Hau iteko udaberriko lenengo asunen sustarra hartu, garbiu, txiki-txiki in ta botella baten sartu. Dana 38-40graduko aguardiente batekin tapauta 15 egun eguzkitan eo bero iturri baten onduen euki. Geo asune filtrau eta gorde leku fresko eta illun baten. Hau tanta pare bat infusiyuei nahastuta hartu leike eo konpresa batekin gaizki dakeun lekuen jarri.
  • Pankreasien arazuek badazkeu infusiyo eran hartuta odolien dakeun azukre kantidadie jetsioku.
  • Txixe bidetako gaitz eta inflamaziyuek sendatzeko gai da. Infusiyo eran.
  • Udaberriyen iñ oi dien depuraziyotako landare oso aproposa da. 4 aste, egunien 3- 4 infusiyo hartzen pasau. 1go infusiyue goizien gosaldu baino 0.30 minutu lenuo hartu. Hartzeiteun infusiyo danak trago txikiyek iñez eta pixkanaka efekto geyo iteko.
  • Gibel eta biliseko arazuentzat infu eran.
  • Bareko(Bazo) edozein gaixotasunentzat infu eran.
  • Urdaileko naiz estetako ultzerentzat infu eran.
  • Biriketako arazoentzat. Infu eran.
  • Burdin faltie dakebenantzat oso landare egokiye da. Lanadare freskue ta bildu berriye ibili hortako. Landarie uretan ez irakin. Infu eran.
  • Alergiakin laguntzeu. Infu eran.

Gorputz kanpoko tratamentuek:

  • Tratamentu posible bat landarie bea igurztie da sendau nahi deun gopurtzeko atalien.
  • Beste tratamentu posible bat asun urekin bañuek hartzie da. 200gr asun lehor eo 6-8litroko kuboka bat asun fresko berkoiteu. Prozedurie hau da; gau osuen asune ur hotzetan euki, goizien berotu, belarrak kendu eta bañako gean lekuko urekin nahastu. 20 minutuko bainu bat hartuko deu eta bihotza denbora osuen uretatik kanpoa eon ber du. Bañau ta geo ez gea sekauko, toalla haundi batekin eo bata batekin bilduko gea ta ohien izerdiye botako deu ordubetez.
  • Tintura da beste tratamentu bat goyen aipau deun bezela.
  • Tratamentuek oso emaitz onak emateitu ziatikakin. Urtebetien 6 bañu gutxiyenez.
  • 1 eta 2 tratamentuek ziatika, lunbago ta neuritisentzat baliyo debe.
  • Illie galtzen ai danak, eo indartzie nahi dunak, asun hosto freskuekin ta sustarrakin indako infusiyuekin garbiu burue.

Argi lagatzie nahi det gaixotasuntzat eta trabatzat identifikatzeitugun prozesu oro, gure autoezagutza bultzatze gaituen prozesuek diela. Gure barrueta beitzea behartze gaituela. Landarak orokorrien prozesu hortan lagundu bakarrik ingoigube, margena emanez gure barruko etxeko lanak iteko. Zentzu hortan gure autoezagutzako prozesu hauek talde , lagun eo kolektibo baten babesakin ematiek asko errezteu bidie, azken finie danok dazkeulako elkatrukatzeko esperientzi eta herremintak.

Goyen aipautako dana bi liburutatik hartue izen da. Elikaduriei dagokiyona ¨usos de 113plantas silevestres de los campos norteños¨ liburu eta fitxatatik atea det eta medikamentu modura nola erabili berriz. ¨Salud de la botica del señor¨ liburutik atea det.

kontukomeri

 

Euskararen auzia, euskaraldia… euskararen egunean

 

Euskararen nazioarteko eguna gaur omen dela eta, aukera baliatu nahi nuen gure hizkuntzaren gainbehera eta horren aurrean egiten diren kanpainen inguruan iritzia emateko. Ideia guztiak ongi ordenatu gabe izateak eta auziaren inguruko hari-mutur guztiak argi ez izateak ez dit utziko nahi nukeen zehaztasunez idazten edota soluzioak eskaintzen. Alabaina, hausnarketa honek balio beza ondorengo beste batzuei bide emateko, eta jendeak ikusteko ohiko bertsio ofizial eta iritzi politikoki zuzenez gain, badirela euskararen auzia beste klabe batzuetan ulertzen dituztenak ere. Segi letzen!

Munduan dirauenaz

« “Zein zerate, baña, ZUEK zehazki? ze proposatzen dezute ZUEK?”, dio tranpatiak. Eta, aldez edo moldez, honakoa behar zaio ihardetsi.

GU, gu guziok, hiru operazio taktikoren beharra esperimentatzen dugun horiexek gara, hots:

  1. Ezkerraren berregituraketa oztopatzearen beharra, nolanahi, noiz nahi, non nahi, ahal bezain.
  2. Komunizazio prozesuan eta Alderdiaren eraikuntzan aurrera egitearen beharra, dela “katastrofe naturalen bidez”, dela “mugimendu sozialen” bidez.
  3. Sezesioa makina-inperialaren sektore garaienetaraino barreiatzearen beharra”».

C.I. “Deihadarra eta bapateko sugar beste”, 2003.

 

 

 

Paris, France le 24 Novembre 2018: Rassemblement de gilets jaunes sur les Champs Elysees.

 

 

 

(…)

 

 

 

 

“La desvalorización del mundo humano crece en razón directa de la valorización del mundo de las cosas.” Karl Marx

 

Desjabetuok kondenatuta gaude. Ni, zu, gu guztiok. Gure burua merkantzia bilakatu eta lan indarra saltzera kondenatuak gaude geure burua birproduzitu ahal izateko. Gure kateak ekoiztera behartuak, bihar ere kateak ekoiztu ahal izateko. Hori da gure baldintza, gure kondizioa.

Ez dugu gure bizitzaren gaineko kontrolik. Erabakitzeko ahalmenik. Kapitala den makinaria erraldoi horren pieza txiki eta deuseztagarriak gara. Txikiak, zaurgarriak eta deuseztagarriak. Atomizatuak, dispertsatuak eta isolatuak gure artean, merkantziaren eta truke balioaren mediazioaren bitartez harremantzen gara. Ez dakit harreman deitzea merezi duenik ere.

Zentzua inbertiturik dago, alderantziz. Gu, gizakiok, gauza bilakatu gara, eta gauzak (merkantzia hobe esanda) izaki bilakatu dira. Gauzak subjektu eta gizakiok objektu. Gu bitartekoak gara, eta gauzak helburu. Badirudi ez duela zentzurik, baina badu. Kapitalaren logika da. Bizitzaren esparru guztiak, alor sozial oro dago zeharkaturik logika honetaz. Atera hor kanpora eta saiatu truke balioak zeharkaturik ez dagoen zerbait aurkitzen. Zaila suertatuko zaizu ez baduzu naturara ihes egiten.

Jendea ikusten da baina ez dago jendarterik, gizadia ez da existitzen. Hau merkantziaren mundua da. Hori da dagoena.

Pesimista ala errealista? Agian biak. Ahalko nuke amaitu esaten proletalgoa historikoki determinatuta dagoela kapitala eta soldatapeko lanaren arteko antagonismoa gainditzera. Ekoizpen eredu kapitalistak dirauen heinean, burgesia ezinbestean beharturik dagoelako esplotatuko duen subjektu soziala ekoiztera, honetatik gainbalioa atera eta bere burua erreproduzitu ahal izateko. Eta kontrara, proletalgoaren patua klase jendartearekin amaitzea dela. Proletalgoak soilik emantzipazioa lortu baitezake baldin eta ekoizpen eredu kapitalista eta honen gainean eraikiriko ordenamendu burges guztiarekin akabatzen badu.

Baina gaur ez dut hori esateko gogorik. Ez. Esan badut ere.

 

 

Harrika

Kontu Lepo irratiaren laugarren saioa, entzungai!

 

Atera dugu labetik Kontu Lepo irratiaren laugarren saioa, eta entzungai dago jada. Saio honetan, jaio berri den Itaia Emakume Sozialisten Sareko (itaia.eus) lagunekin aritu gara solasean, elkartasunean oinarritutako harremanak eta kapitalismoaren aurrean eragiten jarraitzen duen emakume langileon borroka ardatz hartuta. Horrez gain, alpisteen errepasoa egin du Kontu Lepok, baita webgunean egondako artikuluen analisi edo errepaso azkar bat ere. Hirugarren saioan ez bezala, Ba hoixe, gai librien atalak kale egin du oraingoan, baina hurrengoan itzuliko delakoan gaude. Hori espero! Saioari musika jartzeaz arduratu da beste behin Osaba Tomax, eta, oraingoan, Sorgin Gauaren inguruan aritu da hizketan. Hemen duzue entzungai Kontu Lepo irratiaren laugarren atala. On eñ!

A25: Indarkeriaren aurrean, emakume langileok oroimena eta borroka! Kale izendegia, zuen oroimen!

 

Duela 58 urte, azaroaren 25 batean, Dominikar Errepublikako diktadore Rafael Leonidas Trujillok hil zituen erregimenaren aurkako militante sutsu ziren Maria Teresa, Patria eta Minerva Mirabal ahizpak. Urte ugari pasa dira, baina egun, oraindik ere, emakumeon aurkako indarkeriak oso presente jarraitzen du mundu osoko emakumeon egunerokotasunean. Urrutira joan gabe 7 dira urte hasieratik Euskal Herrian erailak izan diren emakumeak.

Gaurko egunez han eta hemen entzungo ditugu emakumeen kontrako indarkeriarekin amaitzeko aldarriak zein honen adibiderik gordinenen kontakizunak. Baina ezin ahaztu indarkeria emakumeon  eguneroko ogia dela, Euskal Herrian zein mundu osoan zehar indarkeria gure bizitzako esparru guztietan ematen dela. Argi izan behar dugu egiturazko arazo baten aurrean gaudela, egunero ematen direla indarkeria kasuak eta hauek oso forma ezberdinak hartzen dituztela gure gorputz nahiz bizitzetan. Beren gorputza saltzera behartuta dauden emakumeen kasuak, publizitatea, lan baldintza prekarioak, kalean jasaten dugun etengabeko jazarpena, beldurra… eta noski, biolentzia honen aurpegirik gordinena erakusten diguten erailketak zein sexu erasoak horren adibide garbi direlarik.

Testuinguruari erreparatzen badiogu, argi eta garbi ikusten dugu eraso hauek ez direla gertaera isolatuak edo arazo indibidualen ondorio. Baizik eta gizartearen egituraketa bere osotasunean dela honen erantzule. Sarritan komunikabideetan eta sistemaren marko propioetatik eman ohi den indarkeriaren “definizio”tik aldendu eta argi esaten dugu egiturazko arazo baten aurrean aurkitzen garela. Sistema kapitalistaren barnean gure arteko harreman sozialak oso modu konkretuan egituratzen dira, honen baitan botere eta indarkeria forma oso zehatzak artikulatuz. Izan ere, sistemak bere biziraupena bermatzeko ezinbestekoa du biolentzia eta zapalkuntzen existentzia, eta batez ere, legitimazioa. Lehen aipatu bezala, arazo estruktural honek gure bizitzak eta gorputzak etengabe baldintzatzen ditu, bere formarik gordinenean eraso zuzenetan materializatzen edo gorpuzten den arren, eraso puntual hauek (beren larritasuna ezbaian jarri gabe noski) ez baitira gizartea bere osotasunean zeharkatzen duen problematika honen isla bakarra. Hau honela, esan dezakegu, sistema honen garaipenetako bat egitura honen eta berau sostengatzeko ezinbestekoa den ideologia patriarkalaren naturalizazioa dela. Biolentzia legitimatzen duen egiturak biolentzia legitimatzen duten subjektuak beharko baititu nahitaez, eta horretarako bere mekanismo guztiak jarriko ditu martxan etengabe moldatuz eta perfekzionatuz indarkeria ohiko bihurtu arte. Honen guztiaren adibide dira, gizartearen egitura indibidualista, gaur egungo kanon estetikoen inposizioa, bikote harremanen egitura, lan banaketa sexuala, feminitate patriarkalaren kanonak jarraitzeko derrigortasuna, etab.

Marko juridikoak dauka “erasoa” kategorizatzeko gaitasuna, zein den eraso eta zein ez   izendatzeko gaitasuna, beraz, arau juridikoak sekula ez ditu eraso guztiak barne bilduko, eta noski, instituzioetatik ematen diren aldaketek nekez ahalbidetuko dute errotiko aldaketa. Honela, justizia sistema ideologia dominatzaileak determinatuko du eta ideologia honen baitan eraikitzen dira sujetuak, eta baita eraso hauen aurrean eraikitzen ditugun borroka markoak ere. Beraz, harreman berriak eraikitzerako bidean errealitatea pentsatzeko ditugun egiturak eta kategorizazio eta definizioak ere berpentsatu egin behar ditugu.

Honenbestez, ozen esaten dugu: Emakumeen aurkako indarkeria legitimatzen eta ahalbidetzen duen sistema hau irauli eta bere barnean garatzen diren indar eta boterean oinarrituriko harreman sozialak errotik aldatzea ezinbestekoa da. Indar harremanetan eta biolentzian oinarrituriko gizarte honekin amaitzeko beharrezkoa baita harreman sozial berriak eraiki eta hauen garapena ahalbidetuko duten baldintzak sortzen jarraitzea. Eta guztioi dagokigu arazo honen dimentsioaz eta erroaz jabetu eta gure egunerokotasunean gizarte eredu berri baten oinarriak jartzen hastea.

Horretako, behin eta berriro, elkartasun harremanak sortzearen eta autodefentsaren eta hau ahalbidetuko duten egiturak antolatzearen garrantzia aldarrikatzen dugu. Horregatik, Azpeitiko Gaztetxetik emakumeon aurkako indarkeriarekin amaitzeko
aldarri irmoa egiten dugu eta baita egun honen harira herrian Basanderiek talde feministak antolaturiko ekintzetan parte hartzeko deia luzatu ere.

Emakumeon aurkako indarkeriari ez!

Hausnarketarako tresna berriak

Gaurko honetan hausnarketa propioak azaleratzeko gabezien aurrean aurkitzen naizela eta, gomendio batekin natorkizue. Izan ere, duela gutxi Euskal Herriko militantziari tresna berriak eskaintzeko helburuarekin blog berri batek ikusi zuen argia, duela hilabete hain justu: ITAIA, Emakume Sozialisten Sarea.

Segi letzen!

Duela 43 udazken…

Hil zinen. Kostata, egia esan. Eta zurekin batera aro bat itxi eta beste bat ireki omen zen. Trantsizioa zuen izena eta Demokrazia abizena.  Ez zinen esku hutsik joan, ordea. Gainean, milaka hildako, milaka erbesteratu, milaka atxilotu, milaka desagertu, milaka errepresio kasu, milaka zauri, milaka min…

Segi letzen!

Ezkerkeriaz, Giacomo Marramao abiapuntu gisara izanda (lehenengo atala)

Anton Pannekoek, militante komunista eta astronomo holandarra.

 

Hurrengo zenbait idazkietan XX. mendeko lehen hamarkadetako ezker komunistaren eztabaida nagusietako batzuek mahai gaineratzen saiatuko naiz, Giacomo Marramao filosofo italiarraren testu baten sintesia eginez. XX. mendeko lehenengo hamarkadetan kapitalaren krisi ekonomikoaren gainean existitzen ziren aterabide politiko iraultzailerako hipotesi nagusiak aztertzen ditu pentsalari italiarrak, Cuadernos de Pasado y Presente argentinar aldizkari bikainean itzulitako testu batean. Gustatuko litzaidake testu honen bitartez ezkerkeria deritzogun fenomeno politikoaren gaineko ikuskera desmitifikatzen laguntzea, errealitate politiko anitz honen barruan multzokatzen ziren militante eta pentsalari ezberdinen posizioak argitara emanez. Tira, lan bikaina eskaini zigun Giacomo Marramaok Teoría del derrumbe y capitalismo organizado en las discusiones del “extremismo histórico” testuan, eta ea nik ere ekarpen xume baten bitartez eztabaida historiko mamitsu hau gurera ekartzen laguntzen dudan.

Rudolf Hilferding, Karl Kautsky, Karl Korsch, Paul Mattick, Anton Pannekoek eta batik- bat Henryk Grossmann pentsalari alemaniar eta holandarren posizio teorikoak aztertzen ditu Marramaok, kapitalaren krisi ekonomikoaren ondorio politikoetan sakontzen baitute guztiek. Desberdintasun anitz aurkitu ditzakegu testuan aztertzen diren autore ezberdinen artean, paradoxa dirudien arren hiru multzo handietan banatzen baititu testuaren egileak- barne bereizketa handiak existitzen badira ere: Hilferding, Kautsky, eta Pannekoek sozialdemokrata historiko alemanek marxismoaren gainean eratzen duten ulerkera alde batetik, Karl Korsch filosofoarena bestalde, eta Grossmann zein Paul Mattick-ena azkenik. Segi letzen!

APUNTE ZAR BATZUK (5, 6, 7 eta 8 atalak)

Bigarren idatzi honetan,  soberakin ekonomikoari eta bere apropiazioari buruz arituko gara. Segi letzen!

Sarrera zaharrak

© 2018 Kontu Lepo