Author: harrikaburuan

(…)

 

 

 

 

“La desvalorización del mundo humano crece en razón directa de la valorización del mundo de las cosas.” Karl Marx

 

Desjabetuok kondenatuta gaude. Ni, zu, gu guztiok. Gure burua merkantzia bilakatu eta lan indarra saltzera kondenatuak gaude geure burua birproduzitu ahal izateko. Gure kateak ekoiztera behartuak, bihar ere kateak ekoiztu ahal izateko. Hori da gure baldintza, gure kondizioa.

Ez dugu gure bizitzaren gaineko kontrolik. Erabakitzeko ahalmenik. Kapitala den makinaria erraldoi horren pieza txiki eta deuseztagarriak gara. Txikiak, zaurgarriak eta deuseztagarriak. Atomizatuak, dispertsatuak eta isolatuak gure artean, merkantziaren eta truke balioaren mediazioaren bitartez harremantzen gara. Ez dakit harreman deitzea merezi duenik ere.

Zentzua inbertiturik dago, alderantziz. Gu, gizakiok, gauza bilakatu gara, eta gauzak (merkantzia hobe esanda) izaki bilakatu dira. Gauzak subjektu eta gizakiok objektu. Gu bitartekoak gara, eta gauzak helburu. Badirudi ez duela zentzurik, baina badu. Kapitalaren logika da. Bizitzaren esparru guztiak, alor sozial oro dago zeharkaturik logika honetaz. Atera hor kanpora eta saiatu truke balioak zeharkaturik ez dagoen zerbait aurkitzen. Zaila suertatuko zaizu ez baduzu naturara ihes egiten.

Jendea ikusten da baina ez dago jendarterik, gizadia ez da existitzen. Hau merkantziaren mundua da. Hori da dagoena.

Pesimista ala errealista? Agian biak. Ahalko nuke amaitu esaten proletalgoa historikoki determinatuta dagoela kapitala eta soldatapeko lanaren arteko antagonismoa gainditzera. Ekoizpen eredu kapitalistak dirauen heinean, burgesia ezinbestean beharturik dagoelako esplotatuko duen subjektu soziala ekoiztera, honetatik gainbalioa atera eta bere burua erreproduzitu ahal izateko. Eta kontrara, proletalgoaren patua klase jendartearekin amaitzea dela. Proletalgoak soilik emantzipazioa lortu baitezake baldin eta ekoizpen eredu kapitalista eta honen gainean eraikiriko ordenamendu burges guztiarekin akabatzen badu.

Baina gaur ez dut hori esateko gogorik. Ez. Esan badut ere.

 

 

Harrika

Zaborra gara

 

 

“La sepultura de su padre y los derechos de sus hijos son olvidados. Trata a su madre, a la tierra, a su hermano y al cielo como cosas que puedan ser compradas, saqueadas, vendidas como carneros o adornos coloridos. Su apetito devorará la tierra, dejando atrás solamente un desierto.”

Seattle, indiar buruzagia. 1855

 

 

 

Duela egun batzuk Zumaia eta Deba arteko Flysch inguruko bideo bat biral bilakatu zen. Bertan, surflari batek flyscharen egoera salatzen zuen, dena plastikoz eta hondakinez beteta zegoelako. Zer esanik ez dago lotsagarria eta kezkagarria izateaz gain, suposatzen dela ingurune hau ondare natural babestua dela, Geoparkea delakoa, Lapatxen antz gehiago badu ere.

Sarrera honen helburua ez da ordea gure kostaldearen egoera negargarria salatzea ( birala bilakatu den bideoak funtzio hori ondo asko betetzen baitu), baizik eta begi bistakoa dugun horretatik pixka bat ararago joatea. Edo asko akaso, erdi bideko irtenbide errazik ez baitago ematen duenez. Hau ez da konpontzen garbiketa taldeak antolatuz, etxean gehiago birziklatuz edo atez-ateakoa ezarriz herri guztietan. Arazoa askoz sakonago eta larriagoa baita.

Motzean esanda, arazoa ez da nola kudeatzen dugun kontsumitzen duguna. Arazoa kontsumismo itsua eta ekoizpen eredua bera da (bai, beti oinarri berdinera bueltatzen gara). Arazoa ekoizpen eredu kapitalista da. Hemen, erdigune inperialistan (mendebaldean, nahi badugu), kontsumoaren gizarteak ezarri dira, irrazionalak, egoistak. Ez direnak gai errealitatea gordina ikusteko merkantziaren fetitxismoan murgilduak baikaude. Adibide bat jarriko dut ikus errazagoa izateko.

Gainean daramagun mugikor, tableta edo etxeko ordenagailuak mineral preziatu bati ezker ekoizten dira: Coltan-a.  Mineral hau ateratzen den herrialde nagusia Kongo da, bertan aurkitzen baitira material preziatu honen erreserba nagusiak.  Meatzaritza hauetan ematen diren esplotazio maila bortitzak zein haurren esku lana albo batetara utzita, gailu elektroniko hauen ekoizpen, kontsumo eta deuseztatzearen ibilbidea marraztu nahi dut modu xumean bada ere.

Afrikan kokaturiko meatzaritzetatik ateratzen da minerala, ondoren “garapen bidean” dauden herrialdeetan ekoizten direlarik gailu elektronikoak (Asian batik bat eta Indian zehazki). Denak noski, mendebaldeko korporazio erraldoientzat lanean (Apple, Sony, Samsung…) modu zuzenean edo beste enpresa batzuen bitartez dela. Behin merkantzia ekoiztuta (mugikorra, ordenagailua,…), hemen, erdigune inperialistan edo mendebaldean saldu eta kontsumitzen ditugularik gehien bat, eta beste maila batean “garapen bidean”dauden herrialdeetan. Behin merkantzia kontsumituta, hau da, duen balio erabilgarria xahutu diogunean (ez gara sartuko obsolezentzia programatua eta modak bezalako aldagaietan) hirugarren mundura eta batik bat Afrikara bidaltzen direlarik bueltan zabor gisa. Afrika da egun munduko zabortegia, edo erdigune inperialistaren zabortegia hobe esanda.

Uste dut eredu honek irudikatzen duen ibilbideak eman diezagukeela kapitalismoaren egungo logika ankerra. Mundu mailako ekonomia merkatua eta erdigune/periferia arteko zirkulazio eta hartu emana nolakoa den. Errekurtsoak hona, zaborra hara. Gainbalioa hona, miseria hara. “Aurrerapena” hona, gerra hara…

Afrika eta hirugarren mundua orokorrean zabortegi bilakatu dugula mendebaldeko aurrerapenaren izenean eta kapitalismoaren eskutik denok dakigu. Denok dakigun bezala ozeano pazifikoan zabor hutsez osaturiko irla erraldoiak daudela. Baina orain arazoa hemen dugu, batzuek gotorlekutzat zuten erdigune inperialistan. Hortxe dugu zaborra goraino, gure muturren parean, zein sintoma esanguratsuago ondare natural babestu bat zabortegi bilakatuta ikustea baino?

Oinarrian kokatzen den ekoizpen eredu kapitalista irauli eta honen gainean eraikiriko ordenamendu burgesa goitik behera birrindu ezean ez dago zer eginik. Alferrik egingo dituzte erraustegiak, alferrik jarraituko dute Lapatx handitzen edo bizkaitarrei ordaintzen gure zaborra beraiek jan dezaten.

Eta bestela zaborrak jan gaitzala. Agian ez dugu besterik merezi, agian su eta odoloz ezarritako mendebaldeko zibilizazioak eta bere aurrerapenak ez du ekoizten duen zabor mordo artean itotzea besterik merezi.

 

 

 

Harrika

 

Nazio ukapenetik Estatu eraikuntzara

 

 

Pero ni ETA, ni todo KAS, ni Herri Batasuna, ni ninguna formación política por muy grande que sea, podrán solucionar los problemas de la clase trabajadora vasca, del Pueblo Trabajador Vasco. Únicamente el mismo Pueblo Trabajador Vasco puede solucionarse sus propios problemas.”

Argala

 

 

Aurreko batean nazioaren kontzeptu abstraktuak ezkutatzen duen errealitate kontraesankorra azaltzen saiatu nintzen. Hau da, sistema kapitalistaren baitan nazio orok bi nazio barnebiltzen dituela: burgesiarena eta langileriarena hain zuzen. Eta ondorioz ezin dugula ulertu nazioa errealitate kohesionatu eta armoniko bat bezala, baizik eta interes antagonikoak dituzten eta gatazkan dauden bi klase sozialek osaturiko errealitate gisa.

Segi letzen!

Bidie argitzen

 

“Insisto. En vez de preguntarse por qué habéis quemado unos pocos autobuses y trenes lo sensato habría sido que se preguntaran por qué no lo quemáis todo. Y, después, lo sensato habría sido que se preguntaran por qué hay otra parte de jóvenes que, acobardados y sumisos como ellos mismos, no queman nada.”
Justo de la Cueva. Comunismo o Caos. 1998

 

 

Bueno, gaurkuen zeozer bereziyekin nator. Hasteko azpeitiarrez idaztetelako gaur (jode, oso rarue ite zat), ta segitzeko etxin daketen altxor bat hemen partekatzie nahi detelako. Izene, azkenaldiyen bastante erreta nao bizi deun egoera sozilakin, inposatze zaigun egunerokotasunekin , ta baita neure buruekin e (zertako ixkutau). En fin, erreta naonez suen goratzie iteko goukin neuen. Kuriosue. Erreta eon, ta suen goratzie iteko berra sentitzie. Hortxe ba, kontraesana. Baino logikue, ez? Dialektikie.

Segi letzen!

Perkala

Kapitalismo basatiaren garaian bizi gara. Kapitalismo globalizatuaren garaian. Jada ez dago kapitalaren atzaparretatik ihes egiteko aukerarik herri zein norbanakoentzat, ez dago salerosketaren logikan murgildu ez den eremurik, dena bilakatu daiteke merkantzia kapitalaren mesedetan. Hein handi batean , egungo mendebaldeko gizarteek jendarte izateari utzi diote merkatu erraldoi bilakatzeko, eta pertsonek bere gizatasuna alboratu dute kontsumitzaile huts izateko. Eta Euskal Herria ez da salbuespen bat honetan,  “normaltasuna” inposatzen hari baita egunez egun. Normaltasun kapitalista, noski, esplotazioan eta zapalkuntzan oinarritzen dena.

Segi letzen!

Altxamendu zapatistak 24 urte

24 urte bete ditu altxamendu zapatistak. Kapitalismoaren mundu mailako (ustezko) garaipenarekin Historia amaitutzat ematen zutenei jakinaraziz menpekoak ez zirela, ez direla beraien baldintzaz ahantzi. Argi izpi itxaropentsu bat piztu zen Chiapasen 1994ko urtarrilaren batean, egun bizirik jarraitzen duen sugarra. Mundua, bizitza eta borroka ulertzeko beste modu bat.

 

 

 

“No morirá la flor de la palabra. Podrá morir el rostro oculto de quien la nombra hoy, pero la palabra que vino desde el fondo de la historia y de la tierra ya no podrá ser arrancada por la soberbia del poder.

Nosotros nacimos de la noche. En ella vivimos. Moriremos en ella. Pero la luz será mañana para los más, para todos aquellos que hoy lloran la noche, para quienes se niega el día, para quienes es regalo la muerte, para quienes está prohibida la vida. Para todos la luz. Para todos todo. Para nosotros el dolor y la angustia, para nosotros la alegre rebeldía, para nosotros el futuro negado, para nosotros la dignidad insurrecta. Para nosotros nada.”

Subcomandante Marcos

 

GABON MAGIKOAK

“Una sociedad basada en la producción masiva de bienes, pero que insiste en que los juguetes distribuidos a los niños proviene del taller mágico de Santa Claus, allá en el polo norte, fabricados artesanalmente por enanos no sindicados. Una sociedad capaz de distribuir bienes por medio de máquinas especializadas y de gran potencia, que cuenta a los niños que sus juguetes los traen en un trineo llevado por renos y que entran por la chimenea.”
Eric R. Wolf

 

Gabonak direla eta Eric R. Wolf-en testu baten gakoak partekatzea gustatuko litzaidake gaurkoan. Bertan, Santa Claus-en mitoaren inguruan eta orokorrean data hauen errealitate funtzionalaren inguruan irakurketa interesgarri bat egiten du. Hau da, gabon festek eta bertako pertsonaia magikoek zein funtzio betetzen duten egungo mendebaldeko gizarte kapitalistan.

Wolf-en arabera, Santa Claus-en mitoa (edo Olentzero eta Errege Magoak) zein haurrei ezartzen zaien gabonen inguruko ikuspegi magikoa, haur eta helduen arteko harremanak erregulatzea helburu duen marko ideologikoaren zati bat da, garrantzia bereizgarria duelarik honen baitan.

Segi letzen!

Nazioaz

Begi guztiak Kataluniari begira dauden honetan, nazioaren inguruko oinarrizko puntu batzuk mahai gainean jartzea beharrezko dela uste dut. Izan ere, auzi nazionalaren inguruan entzuten zein irakurtzen diren hausnarketa gehienak abstrakzio baten gainean eraikiak daude. Nazio zein herri guztiek dute autodeterminaziorako eskubidea, noski. Baina nazioak barnebiltzen dituen errealitateak azaleratzea beharrezkoa da, minimoki bada ere.

Sistema kapitalistak mundu mailan operatzen duen heinean, nazio oro bitan zatitua edo nazio ororen baitan bi nazio existitzen dira. Beraz, nazioak bi klase sozial barnebiltzen ditu, langileak eta burgesak, hain zuzen. Definizio marxista klasikoa erabiliko dugu biak bereizteko. Burgesia ekoizpen baliabideen gaineko jabetza pribatua duen klasea da, eta langileria aldiz, bizirauteko bere lan indarra saltzera behartua dagoen klasea. Ondoren klase hauen baitan estratu ezberdinak daude, beraien interesak moldagarriak izan daitezkeelarik, baina ulertzen gara. Beraz, nazio baten baitan, antagonikoak diren bi klase sozialen arteko bereizketa garbi bat ematen da , errealitate hau onartu beharra dagoelarik auzi nazionalari eusteko.

Hain zuzen, errealitate honen eskutik garatu dira historikoki nazioa eta autodeterminazioa eskubidea ulertzeko ikuspuntu edo korronte teorikoak. Alde batetik ikuspegi burgesa dagoelarik eta bestetik ikuspegi sozialista edo komunista.

Segi letzen!

KEINU BAT

Blog honek eskaintzen duen tartea elkartasun keinu bat botatzeko erabiltzea gustatuko litzaidake lehen sarrera honetan. Badudalako sentsazioa gurean injustizia zein zapalkuntzak nolabait normalizatuak daudela, horrenbeste urtetan Estatuak ezarritako basakeria sistematikoa dela eta.

Segi letzen!

© 2018 Kontu Lepo