Azkena idatzi nuen testu koiuntural hartatik asteak pasata, hemendik aurrera idatziko ditudan artikuluetan irekita, edo planteatuta, dauden eztabaidak hartu eta horiei komunikazio politikotik ekarpen bat egiten ahaleginduko naiz; asko ziurrenik ahaleginean baino ez dira geratuko.

Oraingo honetan, Topatuko blogari batek (Iraitz Arizkorretak) mahai gainean jartzen duen baieztapen bati tiraka arituko naiz. Baieztapenak, azken aldian ohikoa bilakatzen ari den jokamolde bati ez ezik, komunikazio politikoan “mugimendu sistemikoen” marko organikoetatik kanpo garatzen ari diren mugimendu autonomoen aurkako taktika bati ere egiten diolako erreferentzia.

Azken aldian nahikotxo hedatzen ari den joera deskalifikatzaile gisara kontsidera daiteke teorizismoaren estigma. Esparru militante ugaritan ematen ari den tendentzia izaki, beronen hausnarketak praxi iraultzailearekin zerikusi zuzena dauka.
Hitz potolo”en erabilera, errealitatetik at kokatzea, anakronismoa, erromantizismoa, estrategia falta, “purutasuna”, Marx-en sakralizazioa… dira krisi sozialaren testuinguruan euren ibilbide propioa eraikitzen hasi diren mugimenduak karikaturizatzeko baliatzen diren alegatoak mugimendu sistemikoen partetik.

Beste hitz batzuekin, kapitalaren krisian (kapital harremana baita ekoizpen soziala baldintzatzen duen erlazio historiko-konkretua) politikoki (organizatiboki eta estrategikoki) independizatzen ari diren mugimenduak kontrolpean mantentzeko ezintasuna eta hauek aislatzeko intentzionalitatea adierazten dute halako esamoldeek. 

[Artikulu osoa irakurtzea gomendatzen dizuet (orokorrean blogariaren artikulu guztiak): besteak beste, Teoriaz eta teorizismoaz, metodo dialektikoaz eta teoria garatzeko langileok dugun eginbehar historikoaz aritu da artikulu honetan. http://www.topatu.eus/bloga/iraitz-arizkorreta/teoria-proletargoaren-arma-iraultza-prozesuan ]

Parentesia itxiz, esan bezela baieztapen horri helduko diot jarraian; ez ziurrenik Iraitzen sakontasun eta gaitasunaz. Nolanahi ere, artikuluari ekarpen bat izatea espero dut honakoa; artikuluaren muina hizpide izango ez badut ere bertako hainbat ideia agertuko dira jarraian.

Azken aldian gero eta ohikoagoak dira esan bezala marko politikoetatik kanpo ematen ari diren eztabaidak (blog ezberdinetako iruzkinen atalean, baita gure teilatupean ere), politikotik baino erregistroari dagokionean indentitariotik gehiago dutenak, Teoriatik baino ideologiatik. W. Adornok zioen poesia idaztea aberrantea dela Auschwichen ondoren, baina badirudi, poesia ez eta hitza eta arrazoia bilakatu direla aberrante egun gure artean. Norbaitek zioen musika heltzen dela hitza iristen ez den lekura, “dirudiena da, eta dirudien horretan daude gauza guztiak”.

Adornok, frankfurteko eskolako bigarren belaunaldiko hainbat filosofo oinordekok egin bezala, diskurtsoa hartzen du oinarrian ideologiaz aritzeko. Hori da komunikazio zientzien erronka nagusia, ideologia eraikitzen duten diskurtsoaren elementuak aztertzea. Habermasek ilustrazioaren dialektikaz hitz egiten du egintza komunikatiboaren teorian; egia/arrazioia hartzen du oinarritzat, ustezko egiaren eraikuntzak sortzen dituen aurreiritziak aztertzeko. Marxek egia ilustratuari egiten dion kritikara batzen da Habermas ere eta egia instrumentalizatuaz aritzen da Habermas. Laburrean, egia instrumentalizatua helburu jakin bat lortzeko bitarteko eraginkorrenak erabiltzean datza, amaierako arrazoitasunaren balioa kontutan hartu gabe. Balioen auziak esfera subjektiboari dagokio Habermasen teorian, egintza pribatuari. Horren aurrean praxiaren ulerkera kokatzen du arrazoi praktiko eta teorikoaren oinarrian. (Ez naiz orain autore bakoitzaren definizio propioak egiten hasiko hurrengo batean ere helduko diot honi, ezinbestean) dena den, ideia orokor horiek erabilgarriak iruditzen zaizkit jarraian azalduko dudana ulertzeko. Laburpen banal bat egitearren, diskurtsoa ideia konkretuz erakitzen da, eszenatoki platoniano batean kobazuloaren barruko itzalak lirateke diskurtsoaren oinarria, egia arrazoia, itzal horietan eraikitzen da ideologia, kobazulotik kanpo baina estrategia oso bat dago, egi instrumental hori proiektatuz, komunikazio politikoaren estrategiaren bidez.

Horixe bilakatu da egun arrazoiketa politikoa, espiral lakaniano batean sartuak gaude. Adierazleetan eraikitzen da diskurtsoa: españolista, marxiruloa, disidentea…. musika asko eta hitz gutxi; edo arrazoitzeko gogo gutxi.

Greimasek zioen moduan baina, adierazleak bere horretan ez dauka esanahirik, soilik hitzek dute esanahia, adierazleak (itzala) hitza norabidetzen du; hitzaren zentzua konnotatu; diskurtsoa eraiki. Eztabaida ideologian galdu nahi da, musikan, poesian… Teoriaz aritzea, anakronikoa da; españolista; maskulinoa. Termino lakanianoetan, metodo dialektikoa testuinguruaren tresna analitiko gisa hartzea ez da soilik abilitatzailea españolista, matxista eta zaharkitua deitzeko: era berean desabilitatzailea da nazio eraikuntzarako, feminismorako eta abangoardia izateko. Eta azken hori dela esango nuke guzti honek atzetik duen taktikaren oinarria, aurrerago aipatu dudan erregistro identitarioa, abilitatzailea baino desabilitatzailea dena. “Politikoki (organizatiboki eta estrategikoki) independizatzen ari diren mugimenduak” komunitate politikotik kanpo kokatu nahi dira, baztertu, karikaturizatu. Bide horretan, etengabe errepikatzen diren ideiak dira aurrekoak. Horrek ez du esan nahi etengabe mezu bera helarazi behar denik, baizik eta ideia jakin bat barnebiltzen duten mezu ezberdinak uztartzen direla iruzkinetan. Maquiavelok El principe liburuan honakoa dio propagandaz: “ gobernatzea sinestaraztea da”. (Amaierako balorazioan helduko diot berriro azken aipu horri).

Taktika horrek, ezinbestean, kontrolpean ez dagoen mugimendua subordinatzean du oinarria. Horregatik bazterkeriaz ez ezik kontrolaz ere hitz egin behar dugu komunikazio politikoari dagokionean. Kontrolari dagokionean bi dira “mugimendu sistemikoak” erabili dituen estrategiak: batetik, egitura organikoetatik eta modu ofizialean egiten diren subordinazio diskurtsoak (azken hau prozesuaren lehen zatian ikusi genuen gehienbat. Egitura ofizialetatik sortzen den diskurtsoa), Benthamen diziplinaren gizartean ezaugarritzen dena, azken horrek baina botere-indar kostu haundia dauka, kontrola egitura organikoaren baitan eman behar delako eta era berean prozedura formalak eta tenpus protokolarioak eskatzen dituelako (marko politikoaren antolakuntza gaitasunek eta gaitasun dialektikoek mugatuta). Estrategia horren baitan kokatu behar ditugu esaterako kongresu prozesuetan sortutako barne zatiketak eta prozesu honen azken fasean militantziaren depurazioa. Bigarren fasean baina Juliusen gizarte panoptikoaren ezaugarritzea ari da nagusitzen, deslokalizatutako iritzi pertsonalak, blogetako iruzkin ezberdinetan lokalizatzen direnak, ahots anonimo ezberdin asko ideia bera elikatzen, mezu elkarlotuak zabaltzen. Botere kostu gutxiago dauka honek, ezinbestean, kontrola muturreraino eramaten da gainera, jende zehatza jartzen da jopuntuan, akusazioak egiten dira, inongo frogarik gabe, kosturik gabe. Kontrolaren bigarren fasean gaudea esan genezake beraz, lehenengoa eraginkorra izan ez zen einean. Nolanahi ere lehenengoaren haziak egin du posible bigarren fase pertsonalizatu hau ematea. Hirugarren fase bat aurreratzen ere ausartuko nintzateke, kontrolaren fasearen azken unean asimilazio saiakera bat emango dela esango nuke. Berriro egituretara itzuliko da eztabaidaren fokoa, mezu askoz ere enpatikoagoak igorriko dira, ez ain erasokorrak, erregistro eta tenpus protokolarioetara itzuliko gara. Nolanahi ere idar korrelazioak baldintzatuko du edozein aldaketa taktiko, edo koiunturak (hauteskunde testuingurua, adibidez). Azken paragrafo hau laburrean egiten ahalegindu naiz, nolanahi ere Focaulten panoptikoaren inguruan ondorengo eskematxoa egin dut, ez da ziurrenik laburpen onena izango panoptismoa ulertzeko, baina nolabait argibide izan daitekeelakoan nago, esaten ari naizena ulertzeko gehienbat (ez hainbeste Foucaulten panoptikoa ulertzeko).

Amaitzeko azken fase horretarako hainbat gako ematen ahaleginduko naiz, subordinazioaren amaiera diskursiboa hizkuntzan ere badagoeako. Laclauren adierazleen terminoen analisi markoa hartuta, komunikazio politiko subordinatua garatzen ari da diskursiboki eta denok ere elikatu izan dugu hori noizbait. Hegemoniaren baitan eraikitzen da Laclauren adierazleen diskurtsoen teoria. Bide horretan (kominikazioaren ikuspegitik, ez beste interpretaziorik egin), besterengandik definituak izaten ari direla esango nuke “mugimendu sistemikoen” marko organikoetatik kanpo garatzen ari diren mugimendu autonomoak. Adibide bat jartzearren komunikazio politikoaren ikuspegitik, mugimendu horiek “disidentzia” gisa definituak izateak, eta inertziaz autodefinitzeak diskurtsoaren hegemonian berebiziko eragina duela esango nuke, Ezker Abertzalea adierazle flotante orokor gisara hartuta gainontzeko subkategorizazioak, adierazle hutsak, besterengandik definituak direla esango nuke. Amaitzeko, gako bat sintetizatzearren, mugimendu autonomo horiek euren gaineko idearioa eta terminologia autodefinitzen hasi behar direla esango nuke, era aktibo batean eta ez menpeko batean, diskurtsoaren hegemonia horrela ere eraikitzen delako, eta azken horrek eragina ere baduelako indar korrelazio errealean, ezinbestean. “ Gobernatzea sinestaraztea da”, Maquiavelo.